యోగా– యోగా గొప్పతనం

అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవం (International Yoga Day)

పరిచయం:

ప్రపంచ చరిత్రలో భారతదేశం ప్రపంచానికి అందించిన అత్యంత గొప్ప సంపదల్లో యోగా (Yoga) ఒకటి. వేల సంవత్సరాల క్రితం భారత ఋషులు మానవుని శారీరక, మానసిక, ఆధ్యాత్మిక వికాసం కోసం రూపొందించిన జీవన విధానమే యోగా. నేటి వేగవంతమైన జీవితంలో ఒత్తిడి, ఆందోళనలు, అనారోగ్య సమస్యలు పెరుగుతున్న తరుణంలో యోగా మనిషికి ఒక వరంగా మారింది.

ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోట్లాది మంది యోగాను అనుసరిస్తున్నారు. భారతదేశం ప్రతిపాదనతో ఐక్యరాజ్యసమితి సంస్థ ప్రతి సంవత్సరం జూన్ 21ను అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవం గా ప్రకటించింది. ఇది భారతీయ సంస్కృతి ప్రపంచానికి అందించిన గొప్ప బహుమతి అని చెప్పాలి.

యోగా అంటే ఏమిటి?

యోగ అనేది ప్రాథమికంగా ఒక ఆధ్యాత్మిక క్రమశిక్షణ. ఇది మనస్సు మరియు శరీరం మధ్య సామరస్యాన్ని తీసుకురావడంపై దృష్టి సారించే అత్యంత సూక్ష్మమైన శాస్త్రంపై ఆధారపడి ఉంటుంది . ఇది ఆరోగ్యకరమైన మరియు దృఢమైన జీవనానికి సంబంధించిన ఒక శాస్త్రం మరియు కళ. “యోగ” అనే పదం సంస్కృతంలోని “యుజ్ (Yuj)” అనే ధాతువు నుండి వచ్చింది. దీని అర్థం కలపడం, ఏకం చేయడం.

యోగాఅనగా:

• శరీరం, మనస్సు, ఆత్మలను ఏకం చేయడం
• మనిషిని సంపూర్ణ ఆరోగ్యవంతుడిగా తీర్చిదిద్దడం
• ప్రకృతి మరియు జీవాత్మ మధ్య సమన్వయం సాధించడం
• అంతరంగ శాంతిని పొందడం

సరళంగా చెప్పాలంటే:

“యోగా అనేది ఆరోగ్యకరమైన శరీరం, ప్రశాంతమైన మనస్సు, పవిత్రమైన ఆత్మను పొందే జీవన శాస్త్రం.”

యోగా యొక్క చరిత్ర

యోగా చరిత్ర సుమారు 5000 సంవత్సరాలకు పైగా పురాతనమైనది.

1. సింధు నాగరికత కాలం

సింధు లోయ నాగరికత కాలంలో లభించిన ముద్రలపై ధ్యాన స్థితిలో కూర్చున్న వ్యక్తుల చిత్రాలు కనిపించాయి. ఇవి యోగాప్రాచీనతను సూచిస్తాయి.

2. వేద కాలం

ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, అథర్వవేదం వంటి వేదాలలో యోగాభావనలు కనిపిస్తాయి.

3. ఉపనిషత్తుల కాలం

ఉపనిషత్తులలో ధ్యానం, ప్రాణాయామం, ఆత్మజ్ఞానం గురించి విశదీకరించారు.

4. పతంజలి మహర్షి

పతంజలి యోగాన్ని శాస్త్రీయంగా రూపొందించిన మహర్షిగా గుర్తిస్తారు.

ఆయన రచించిన  “పతంజలి యోగాసూత్రాలు” మూలగ్రంథం.

యోగా యొక్క ప్రధాన లక్ష్యాలు

యోగా మనిషిని సంపూర్ణంగా తీర్చిదిద్దడమే లక్ష్యం.

ప్రధాన లక్ష్యాలు:

• శారీరక ఆరోగ్యం
• మానసిక ప్రశాంతత
• ఏకాగ్రత పెంపు
• ఆత్మవిశ్వాసం పెంపు
• భావోద్వేగ నియంత్రణ
• ఆధ్యాత్మిక వికాసం
• దీర్ఘాయుష్షు

 

అష్టాంగ యోగా (Eight Limbs of Yoga)

పతంజలి మహర్షి యోగాన్ని ఎనిమిది భాగాలుగా విభజించారు.

1. యమ:

సామాజిక నియమాలు

• అహింస
• సత్యం
• అస్తేయం
• బ్రహ్మచర్యం
• అపరిగ్రహం

2. నియమ:

వ్యక్తిగత నియమాలు

• శౌచం
• సంతోషం
• తపస్సు
• స్వాధ్యాయం
• ఈశ్వర ప్రణిధానం

3. ఆసనం

శరీరాన్ని దృఢంగా ఉంచే భంగిమలు.

4. ప్రాణాయామం

శ్వాస నియంత్రణ.

5. ప్రత్యాహారం

ఇంద్రియ నియంత్రణ.

6. ధారణ

ఏకాగ్రత.

7. ధ్యానం

మనస్సును ప్రశాంతపరచడం.

8. సమాధి

ఆత్మ పరమాత్మల ఏకత్వం.

 

యోగారకాలు

యోగా అనేక రకాలుగా ఉంటుంది.

 

హఠయోగా:

శరీర సాధనకు ఉపయోగపడుతుంది.

 

రాజయోగా:

మనస్సును నియంత్రించడానికి.

 

కర్మయోగా:

నిస్వార్థ సేవ.

 

భక్తి యోగా:

దైవారాధన ద్వారా మోక్షం.

 

జ్ఞానయోగా:

జ్ఞానం ద్వారా విముక్తి.

 

ధ్యానయోగా:

లోతైన ధ్యానం.

యోగాసనాలు

కొన్ని ముఖ్యమైన ఆసనాలు:

1. పద్మాసనం

ధ్యానానికి అనుకూలం

ఏకాగ్రత పెరుగుతుంది

2. తాడాసనం

శరీర సమతుల్యత పెరుగుతుంది

వెన్నెముక బలపడుతుంది

3. భుజంగాసనం

వెన్నునొప్పి తగ్గుతుంది

ఊపిరితిత్తులు బలపడతాయి

4. వజ్రాసనం

జీర్ణశక్తి మెరుగవుతుంది

5. త్రికోణాసనం

శరీర కండరాలు బలపడతాయి

6. సూర్య నమస్కారం

మొత్తం శరీర వ్యాయామం

రక్త ప్రసరణ మెరుగుపడుతుంది

యోగా వల్ల కలిగే శారీరక ప్రయోజనాలు

యోగా శరీర ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుతుంది.

ప్రయోజనాలు:

• గుండె ఆరోగ్యం మెరుగుపడుతుంది
• రక్తపోటు నియంత్రణలో ఉంటుంది
• షుగర్ నియంత్రణకు సహాయపడుతుంది
• కండరాలు బలపడతాయి
• ఊపిరితిత్తుల సామర్థ్యం పెరుగుతుంది
• జీర్ణశక్తి మెరుగుపడుతుంది
• ఊబకాయం తగ్గుతుంది
• రోగనిరోధక శక్తి పెరుగుతుంది

మానసిక ప్రయోజనాలు

ప్రస్తుత కాలంలో మానసిక ఆరోగ్యం చాలా ముఖ్యం.

యోగావల్ల:

• ఒత్తిడి తగ్గుతుంది
• ఆందోళన తగ్గుతుంది
• కోపం నియంత్రణలో ఉంటుంది
• నిద్ర బాగా వస్తుంది
• డిప్రెషన్ తగ్గుతుంది
• జ్ఞాపకశక్తి పెరుగుతుంది
• నిర్ణయ సామర్థ్యం మెరుగుపడుతుంది

విద్యార్థులకు యోగా ఉపయోగాలు

విద్యార్థులకు యోగా ఎంతో అవసరం.

ప్రయోజనాలు:

• చదువులో ఏకాగ్రత పెరుగుతుంది
• జ్ఞాపకశక్తి మెరుగుపడుతుంది
• పరీక్ష భయం తగ్గుతుంది
• మానసిక ఒత్తిడి తగ్గుతుంది
• ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతుంది
• మంచి నిద్ర వస్తుంది

ఉద్యోగులకు యోగా ప్రయోజనాలు:

నేటి ఉద్యోగ జీవితం ఒత్తిడితో నిండి ఉంటుంది.

యోగా వల్ల:

• ఒత్తిడి తగ్గుతుంది
• పని సామర్థ్యం పెరుగుతుంది
• మానసిక అలసట తగ్గుతుంది
• నిర్ణయ సామర్థ్యం పెరుగుతుంది

మహిళలకు యోగా ప్రయోజనాలు:

• హార్మోన్ల సమతుల్యత
• వెన్నునొప్పి తగ్గింపు
• రక్తప్రసరణ మెరుగుదల
• గర్భధారణ సమయంలో సహాయం
• ప్రసవానంతర ఆరోగ్య పునరుద్ధరణ

వృద్ధులకు యోగా ప్రయోజనాలు:

• కీళ్ల నొప్పులు తగ్గుతాయి
• శ్వాసకోశ సామర్థ్యం పెరుగుతుంది
• శరీర చలనం మెరుగవుతుంది
• మానసిక ప్రశాంతత లభిస్తుంది

యోగా మరియు ఆధునిక వైద్యం

నేటి వైద్యులు కూడా యోగాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్నారు.

యోగా సహాయపడే సమస్యలు:

• మధుమేహం
• రక్తపోటు
• ఊబకాయం
• ఆందోళన
• నిద్రలేమి
• గుండె జబ్బులు

యోగా మందులకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు, కానీ ఆరోగ్య నిర్వహణకు గొప్ప సహాయకారి.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా యోగాప్రాచుర్యం పొందింది.

నేడు అమెరికా, యూరప్, జపాన్, ఆస్ట్రేలియా సహా ప్రపంచ దేశాల్లో యోగావిస్తరించింది.

ప్రసిద్ధ యోగా కేంద్రాలు:

• ది యోగా ఇన్‌స్టిట్యూట్
• ఈషా ఫౌండేషన్
• ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ఫౌండేషన్

 

అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవం (International Yoga Day)

ప్రపంచానికి యోగాప్రాముఖ్యత తెలియజేయడానికి ప్రతి సంవత్సరం జూన్ 21న అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవం జరుపుతారు.

ఎందుకు జూన్ 21నే ఎంపిక చేశారు?

జూన్ 21 సంవత్సరంలో అత్యంత పొడవైన రోజు – వేసవి అయనాంతం (Summer Solstice) గా పరిగణిస్తారు.

భారతీయ సంప్రదాయంలో ఇది ఆధ్యాత్మికంగా ముఖ్యమైన రోజు.

ఎవరు ప్రతిపాదించారు?

భారత ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ గారు 2014లో ఐక్యరాజ్యసమితి సభలో యోగా దినోత్సవం ప్రతిపాదించారు.

177 దేశాలు మద్దతు తెలిపాయి.

మొదటి అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవం

మొదటి యోగా దినోత్సవం:

• తేదీ: 21 జూన్ 2015
• ప్రదేశం: రాజ్‌పథ్, న్యూఢిల్లీ.

లక్షలాది మంది కలిసి యోగాసాధన చేశారు.

ప్రతి సంవత్సరం యోగా దినోత్సవ లక్ష్యం

• యోగాపై అవగాహన పెంచడం
• ఆరోగ్యకర జీవనశైలిని ప్రోత్సహించడం
• ఒత్తిడి లేని జీవితం గురించి తెలియజేయడం
• ప్రపంచ శాంతి సందేశం ఇవ్వడం

నేటి సమాజంలో యోగాఅవసరం

ఆధునిక కాలంలో:

• మొబైల్ వ్యసనం
• కంప్యూటర్ జీవితం
• శారీరక శ్రమ తగ్గడం
• ఒత్తిడి పెరగడం
• నిద్రలేమి

ఈ సమస్యలకు యోగా మంచి పరిష్కారం.

యోగాభారతదేశ గర్వకారణం

భారతదేశం ప్రపంచానికి ఇచ్చిన గొప్ప సంపదలు:

• సున్నా (0)
• ఆయుర్వేదం
• యోగ
• ధ్యానం
• సంస్కృతం

ఇందులో యోగాప్రపంచవ్యాప్తంగా భారతదేశ ప్రతిష్ఠను పెంచింది.

ప్రతిరోజు యోగా ఎందుకు చేయాలి?

రోజుకు 20–30 నిమిషాలు యోగా చేస్తే:

• ఆరోగ్యం మెరుగవుతుంది
• మందుల అవసరం తగ్గుతుంది
• మానసిక ప్రశాంతత లభిస్తుంది
• జీవిత నాణ్యత పెరుగుతుంది

యోగా గురించి ప్రముఖ సూక్తులు

పతంజలి: “యోగా మనస్సు చంచలత్వాన్ని నియంత్రించే సాధనం.”

బి. కె. ఎస్. అయ్యంగార్: “భరించాల్సిన అవసరం లేని దానిని నయం చేసుకోవడం, నయం చేయలేని దానిని భరించడం యోగామనకు నేర్పుతుంది.”

విద్యాసంస్థల్లో యోగాఅవసరం

పాఠశాలలు, కళాశాలల్లో యోగా తప్పనిసరి చేయాలి.

దీనివల్ల:

• విద్యార్థుల్లో క్రమశిక్షణ పెరుగుతుంది
• మానసిక ఒత్తిడి తగ్గుతుంది
• మంచి ఆరోగ్యం ఏర్పడుతుంది
• మంచి వ్యక్తిత్వం అభివృద్ధి చెందుతుంది

ముగింపు:

యోగా కేవలం వ్యాయామం కాదు; అది ఒక **జీవన విధానం**. ఇది మనిషిని శారీరకంగా, మానసికంగా, ఆధ్యాత్మికంగా ఉన్నత స్థాయికి తీసుకువెళ్తుంది.

ప్రపంచం మొత్తం యోగాన్ని స్వీకరించడం భారతదేశానికి గర్వకారణం. ప్రతి ఒక్కరూ ప్రతిరోజు కొంత సమయం యోగానికి కేటాయిస్తే ఆరోగ్యవంతమైన సమాజాన్ని నిర్మించవచ్చు.

“యోగా మనిషికి ఆరోగ్యం ఇస్తుంది, మనస్సుకు ప్రశాంతత ఇస్తుంది, జీవితానికి దిశ చూపిస్తుంది.”

“ప్రతి రోజు యోగా – ప్రతి మనిషికి ఆరోగ్యం.”

 

https://yoga.ayush.gov.in/yap/history

https://www.un.org/en/observances/yoga-day

https://en.wikipedia.org/wiki/Yoga