ఫ్రాన్స్ జాతీయ దినోత్సవం – బాస్టిల్ డే  (France’s National Day – Bastille Day)

(బోర్బన్ రాజుల నిరంకుశ పాలన నుంచి నెపోలియన్ బోనపార్ట్ వరకు ఒక చారిత్రక ప్రయాణం)

“స్వేచ్ఛ కోసం ప్రజలు లేచిన రోజు…”

ప్రపంచ చరిత్రలో కొన్ని రోజులు కేవలం ఒక దేశానికే చెందినవి కావు. అవి మొత్తం మానవాళి చరిత్రను మార్చిన రోజులుగా నిలిచిపోతాయి.

1789 జూలై 14 అలాంటి చారిత్రక రోజే.

ఆ రోజు వేలాది మంది సాధారణ ఫ్రెంచ్ ప్రజలు బాస్టిల్ కోట (Bastille Prison) పై దాడి చేసి, రాజరిక నిరంకుశత్వానికి సవాలు విసిరారు.

ఆ సంఘటనతో మొదలైన ఫ్రెంచ్ విప్లవం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజాస్వామ్యం, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, సౌబ్రాతృత్వం, మానవ హక్కుల భావనలకు బలమైన పునాది వేసింది.

అందుకే ప్రతి సంవత్సరం జూలై 14ను ఫ్రాన్స్ జాతీయ దినోత్సవం (Bastille Day) గా జరుపుకుంటారు.

జూలై 14ను సాధారణంగా “ఫ్రెంచ్ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం” లేదా “బాస్టిల్ డే” అని పిలుస్తారు. అయితే ఫ్రాన్స్ అధికారికంగా దీనిని La Fête Nationale Française – ఫ్రాన్స్ జాతీయ దినోత్సవంగా పేర్కొంటుంది.

ఇది ఇతర దేశాల మాదిరిగా విదేశీ పాలన నుంచి స్వాతంత్ర్యం పొందిన రోజును సూచించదు. 1789 జూలై 14న పారిస్ ప్రజలు బాస్టిల్ కోట–కారాగారాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్న సంఘటనకు, అలాగే 1790 జూలై 14న నిర్వహించిన Fête de la Fédération – జాతీయ సమైక్యతా ఉత్సవానికి గుర్తుగా ఈ రోజును జరుపుకుంటారు. 1880లో జూలై 14ను అధికారిక జాతీయ సెలవు దినంగా ప్రకటించారు.

ఫ్రాన్స్‌ లో ఈ రోజున సైనిక కవాతులు, బాణసంచా ప్రదర్శనలు, ప్రజా నృత్యాలు, సంగీత కార్యక్రమాలు, అగ్నిమాపక కేంద్రాల వద్ద ప్రజా వేడుకలు నిర్వహిస్తారు. పారిస్‌లోని షాంప్స్-ఎలిజీస్‌పై జరిగే సైనిక కవాతు, ఐఫిల్ టవర్ సమీపంలోని బాణసంచా ప్రదర్శన ప్రపంచ ప్రసిద్ధి పొందాయి.

ఆధునిక ఫ్రాన్స్‌ ను అర్థం చేసుకోవాలంటే రాజరికాన్ని తెలుసుకోవాలి

ఫ్రెంచ్ విప్లవం అకస్మాత్తుగా ఏర్పడిన సంఘటన కాదు. శతాబ్దాలపాటు కొనసాగిన రాజరిక కేంద్రీకరణ, సామాజిక అసమానతలు, భూస్వామ్య హక్కులు, చర్చి ఆధిపత్యం, పన్నుల అన్యాయం, రాజదర్బారు విలాసాలు, ప్రభుత్వ అప్పులు, ఆహార సంక్షోభం—ఇవన్నీ కలిసి 1789 విప్లవానికి పునాది వేశాయి.

ఫ్రాన్స్‌లో రాజరికం మధ్యయుగాల నుంచే కొనసాగినా, ఆధునిక ఫ్రెంచ్ చరిత్రపై అత్యధిక ప్రభావం చూపింది బోర్బన్ రాజవంశం.

ఫ్రెంచ్ బోర్బన్ రాజవంశం ఆవిర్భావం

హెన్రీ IV – బోర్బన్ వంశ స్థాపకుడు.

1589లో హెన్రీ IV ఫ్రాన్స్ సింహాసనాన్ని అధిష్ఠించడంతో బోర్బన్ వంశ పాలన ప్రారంభమైంది. అతని కాలానికి ముందు ఫ్రాన్స్ కాథలిక్కులు, ప్రొటెస్టంట్ హ్యుగెనాట్ల మధ్య మతయుద్ధాలతో బలహీనపడింది.

హెన్రీ IV దేశంలో శాంతిని నెలకొల్పేందుకు 1598లో నాంటెస్ శాసనం జారీ చేశాడు. దీనివల్ల ప్రొటెస్టంట్లకు పరిమిత మత స్వేచ్ఛ లభించింది. వ్యవసాయం, వాణిజ్యం, రహదారులు, ప్రభుత్వ ఆదాయాల పునరుద్ధరణకు కూడా చర్యలు తీసుకున్నాడు.

అయితే 1610లో అతను హత్యకు గురయ్యాడు. అతని కుమారుడు లూయీ XIII రాజయ్యాడు.

లూయీ XIII మరియు కార్డినల్ రిషెల్యూ

లూయీ XIII పాలనలో నిజమైన రాజకీయ శక్తి ప్రధాన మంత్రి కార్డినల్ రిషెల్యూ చేతుల్లో కేంద్రీకృతమైంది. రిషెల్యూ ప్రధాన లక్ష్యాలు:

• రాజుకు వ్యతిరేకంగా ఉన్న సామంత ప్రభువులను బలహీనపరచడం
• ప్రొటెస్టంట్ రాజకీయ శక్తిని అణచివేయడం
• ప్రాంతీయ స్వయం ప్రతిపత్తిని తగ్గించడం
• రాజ్య పరిపాలనను కేంద్రీకరించడం
• ఐరోపాలో హాబ్స్‌బర్గ్ ప్రభావాన్ని తగ్గించడం

ఈ చర్యల ద్వారా ఫ్రాన్స్‌లో నిరంకుశ రాజరికానికి బలమైన పునాది ఏర్పడింది.

లూయీ XIV – నిరంకుశ రాజరికం పరాకాష్ఠ

1643లో ఐదేళ్ల వయస్సులోనే లూయీ XIV రాజయ్యాడు. అతను 1715 వరకు సుమారు 72 సంవత్సరాలు పాలించాడు. ఐరోపా చరిత్రలో అత్యంత దీర్ఘకాలం పాలించిన రాజులలో అతను ఒకడు.

అతడిని “సూర్యరాజు” – Sun King అని పిలుస్తారు. ఫ్రెంచ్ నిరంకుశ రాజరికం లూయీ XIV కాలంలో అత్యున్నత స్థాయికి చేరింది. రాజును దేవుని ప్రతినిధిగా భావించే Divine Right of Kings సిద్ధాంతాన్ని అతను బలంగా సమర్థించాడు. రాజాధికారాన్ని కేంద్రీకరించడం, వెర్సైల్స్ రాజభవనానికి ప్రభువులను ఆకర్షించి రాజకీయంగా నియంత్రించడం అతని పాలనలో ముఖ్య లక్షణాలుగా నిలిచాయి.

వెర్సైల్స్ రాజభవనం

పారిస్‌కు సమీపంలో నిర్మించిన వెర్సైల్స్ ప్యాలెస్ కేవలం రాజభవనం మాత్రమే కాదు. అది రాజాధికారం, సంపద, కళాత్మక వైభవం, రాజకీయ నియంత్రణకు ప్రతీక.

సామంత ప్రభువులను తమ ప్రాంతాల నుంచి వెర్సైల్స్‌కు తీసుకువచ్చి, వారిని రాజదర్బారు మర్యాదలు, పదవులు, ఉత్సవాలు, పోటీలలో నిమగ్నం చేయడం ద్వారా లూయీ XIV వారి స్వతంత్ర రాజకీయ శక్తిని తగ్గించాడు.

ఆర్థిక విధానం – కొల్బర్ట్ మర్కంటిలిజం

ఆర్థిక మంత్రి జీన్-బాప్టిస్ట్ కొల్బర్ట్ మర్కంటిలిస్టు విధానాన్ని అమలు చేశాడు.

దాని ముఖ్యాంశాలు:

• దేశీయ పరిశ్రమలకు ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహం
• దిగుమతులపై పన్నులు
• ఎగుమతుల పెంపు
• రాజ్య నియంత్రిత పరిశ్రమలు
• నౌకాదళం, వాణిజ్య నౌకల అభివృద్ధి
• కాలనీల విస్తరణ
• రహదారులు, కాలువలు, నౌకాశ్రయాల అభివృద్ధి

ఈ చర్యలు ఫ్రాన్స్‌ను కొంతకాలం ఐరోపాలో శక్తివంతమైన ఆర్థిక, సైనిక రాజ్యంగా మార్చాయి.

లూయీ XIV పాలనలో సమస్యలు

అతని నిరంతర యుద్ధాలు ప్రభుత్వ ఖజానాను ఖాళీ చేశాయి. వెర్సైల్స్ రాజభవనం, రాజదర్బారు నిర్వహణకు అపారమైన ధనం ఖర్చయింది. 1685లో నాంటెస్ శాసనాన్ని రద్దు చేయడంతో అనేక నైపుణ్యవంతమైన ప్రొటెస్టంట్ వ్యాపారులు, కళాకారులు ఫ్రాన్స్‌ను విడిచిపోయారు.

అందువల్ల బయటకు గొప్పగా కనిపించిన రాజరికం లోపల అప్పులు, అసమానతలు, పన్నుల భారంతో బలహీనపడింది.

లూయీ XV – రాజరికంపై విశ్వాసం క్షీణించిన కాలం

1715లో లూయీ XIV మరణించిన తరువాత లూయీ XV రాజయ్యాడు. ప్రారంభంలో ప్రజలు అతనిపై ఆశలు పెట్టుకున్నా, తరువాత అతని పాలన రాజదర్బారు రాజకీయాలు, అవినీతి, ఆర్థిక అస్థిరత, యుద్ధ పరాజయాలతో విమర్శలకు గురైంది.

ముఖ్య సమస్యలు

• ఆస్ట్రియన్ వారసత్వ యుద్ధం
• ఏడు సంవత్సరాల యుద్ధంలో పరాజయం
• ఉత్తర అమెరికా, భారతదేశంలోని ఫ్రెంచ్ వలస ప్రభావం తగ్గడం
• ప్రభుత్వ అప్పులు పెరగడం
• పన్నుల వ్యవస్థను సంస్కరించడంలో వైఫల్యం
• రాజదర్బారుపై ప్రజల్లో అసంతృప్తి

లూయీ XV కాలంలో వోల్టేర్, రూసో, మాంటెస్క్యూ, డిడ్రో వంటి జ్ఞానోదయ తత్వవేత్తల రచనలు విస్తృతంగా ప్రచారంలోకి వచ్చాయి.

వీరు నిరంకుశ రాజరికాన్ని, మత అసహనాన్ని, సామాజిక ప్రత్యేక హక్కులను ప్రశ్నించారు. ప్రజాస్వామ్యం, సహజ హక్కులు, అధికార విభజన, ప్రజాసార్వభౌమాధికారం వంటి భావనలు మేధావుల్లో వ్యాపించాయి.

లూయీ XVI – మంచి ఉద్దేశాలున్నా నిర్ణయాత్మకత లేని రాజు

1774లో లూయీ XVI సింహాసనాన్ని అధిష్ఠించాడు. అతను వ్యక్తిగతంగా క్రూరుడని చెప్పలేము. సంస్కరణలు అవసరమని గుర్తించాడు. కానీ రాజదర్బారు, ప్రభువులు, చర్చి, పార్లమెంటరీ సంస్థలు, ప్రత్యేక హక్కులు కలిగిన వర్గాల ప్రతిఘటనను అధిగమించలేకపోయాడు.

అతని భార్య మేరీ ఆంటొయినెట్ ఆస్ట్రియా రాజకుమారి. ఆమె రాజదర్బారు విలాసాలకు ప్రతీకగా ప్రజల ఊహలో నిలిచింది. అయితే ఫ్రాన్స్ మొత్తం ఆర్థిక సంక్షోభానికి ఆమె ఖర్చులే ఏకైక కారణమని చెప్పడం చారిత్రకంగా సరైనది కాదు. ప్రభుత్వ యుద్ధ వ్యయాలు, పన్నుల అసమానత, అప్పులపై వడ్డీ, పరిపాలనా లోపాలు మరింత ప్రధాన కారణాలు.

విప్లవానికి ముందు ఫ్రెంచ్ సమాజం – మూడు వర్గాలు

విప్లవానికి ముందు ఫ్రాన్స్‌లోని సామాజిక, రాజకీయ వ్యవస్థను Ancien Régime – పాత వ్యవస్థ అని పిలుస్తారు. సమాజం మూడు ప్రధాన వర్గాలుగా విభజించబడింది.

1. I. మొదటి వర్గం – మతాధికారులు

కాథలిక్ చర్చి బిషప్పులు, పూజారులు, మఠాధిపతులు మొదటి వర్గానికి చెందినవారు.

వారికి:

• విస్తారమైన భూములు
• టైథ్ అనే మతపన్ను వసూలు చేసే హక్కు
• అనేక ప్రభుత్వ పన్నుల నుంచి మినహాయింపు
• విద్య, వివాహం, జనన–మరణ నమోదుపై ప్రభావం

ఉన్నాయి.

అయితే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పనిచేసే సాధారణ పూజారుల జీవితం ఉన్నత మతాధికారులంత సుఖవంతంగా ఉండేది కాదు.

1. II. రెండవ వర్గం – ప్రభువులు

సామంతులు, రాజదర్బారు ప్రభువులు, సైనిక ఉన్నతాధికారులు రెండవ వర్గానికి చెందినవారు.

వారికి:

• భూములపై అధికారం
• రైతుల నుంచి సామంత రుసుములు
• వేట హక్కులు
• ఉన్నత ప్రభుత్వ, సైనిక పదవుల్లో ప్రాధాన్యం
• అనేక పన్నుల నుంచి మినహాయింపు

ఉన్నాయి.

III. మూడవ వర్గం – సామాన్య ప్రజలు

మూడవ వర్గంలో జనాభాలో అత్యధికులు ఉండేవారు.

వారిలో:

• ధనిక వ్యాపారులు
• న్యాయవాదులు
• వైద్యులు
• మధ్యతరగతి మేధావులు
• పట్టణ కార్మికులు
• చిన్న వ్యాపారులు
• రైతులు
• భూమిలేని కూలీలు

ఉండేవారు.

దేశ సంపదను ఉత్పత్తి చేసినప్పటికీ, ప్రధాన పన్నుల భారాన్ని మూడవ వర్గమే మోయాల్సి వచ్చేది. రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం మాత్రం చాలా తక్కువగా ఉండేది.

విప్లవానికి ముందు ఫ్రాన్స్ ఆర్థిక పరిస్థితి

1780ల నాటికి ఫ్రాన్స్ తీవ్రమైన ఆర్థిక సంక్షోభంలో చిక్కుకుంది.

ప్రభుత్వ అప్పులకు కారణాలు

నిరంతర యుద్ధాలు

లూయీ XIV, లూయీ XV పాలనలలో జరిగిన యుద్ధాలు ఖజానాపై భారాన్ని మోపాయి.

అమెరికా స్వాతంత్ర్య యుద్ధానికి సహాయం

బ్రిటన్‌ను బలహీనపరచాలనే లక్ష్యంతో ఫ్రాన్స్ అమెరికా వలసవాసులకు సైనిక, ఆర్థిక సహాయం చేసింది. అమెరికా విజయంలో ఫ్రాన్స్ పాత్ర ముఖ్యమైనదైనా, ఫ్రెంచ్ ఖజానాపై మరింత అప్పు పెరిగింది.

అదే సమయంలో అమెరికా నుంచి తిరిగి వచ్చిన ఫ్రెంచ్ సైనికులు స్వేచ్ఛ, ప్రజాప్రాతినిధ్యం, రాజ్యాంగ హక్కుల భావనలను తమ దేశానికి తీసుకువచ్చారు.

అసమాన పన్నుల వ్యవస్థ

పన్నులు చెల్లించగల సామర్థ్యం ఎక్కువగా ఉన్న చర్చి, ప్రభువులు అనేక పన్నుల నుంచి తప్పించుకున్నారు. రైతులు, పట్టణ ప్రజలు ప్రత్యక్ష, పరోక్ష పన్నులు, సామంత రుసుములు, చర్చి పన్నులు చెల్లించాల్సి వచ్చింది.

అప్పులపై వడ్డీ

ప్రభుత్వ ఆదాయంలో పెద్ద భాగం పాత అప్పులపై వడ్డీ చెల్లింపులకు వెళ్ళేది.

వ్యవసాయ సంక్షోభం

1780ల చివర్లో పంటల వైఫల్యం, చెడు వాతావరణం, ధాన్య కొరత కారణంగా రొట్టె ధరలు పెరిగాయి. పేద కుటుంబాల ఆదాయంలో ఎక్కువ భాగం ఆహారానికే ఖర్చయ్యేది.

ఆహార కొరత, నిరుద్యోగం, అధిక ధరలు ప్రజా ఆగ్రహాన్ని మరింత పెంచాయి. ఫ్రెంచ్ విప్లవానికి సామాజిక, రాజకీయ కారణాలతో పాటు ఈ ఆర్థిక సంక్షోభం కూడా కేంద్ర కారణంగా నిలిచింది.

జ్ఞానోదయ తత్వవేత్తల ప్రభావం

మాంటెస్క్యూ:-

ప్రభుత్వ అధికారాన్ని శాసన, కార్యనిర్వాహక, న్యాయ శాఖలుగా విభజించాలని ప్రతిపాదించాడు. అధికార విభజన లేకపోతే నిరంకుశత్వం ఏర్పడుతుందని హెచ్చరించాడు.

వోల్టేర్:-

మత అసహనం, మూఢనమ్మకాలు, చర్చి దుర్వినియోగం, భావప్రకటనపై ఆంక్షలను విమర్శించాడు.

జీన్-జాక్ రూసో:-

ప్రభుత్వ అధికారానికి మూలం రాజు కాదు—ప్రజలే అని ప్రకటించాడు. అతని Social Contract ప్రజాసార్వభౌమాధికార భావనను బలపరిచింది.

డిడ్రో:- ఎన్సైక్లోపీడియా ద్వారా శాస్త్రం, తత్వశాస్త్రం, రాజకీయ విమర్శలను విస్తృత ప్రజలకు అందించాడు.

ఈ తత్వవేత్తలు నేరుగా విప్లవాన్ని ప్రారంభించకపోయినా, పాత వ్యవస్థ న్యాయసమ్మతతను ప్రశ్నించే మేధో వాతావరణాన్ని సృష్టించారు.

ఎస్టేట్స్ జనరల్ సమావేశం – విప్లవానికి రాజకీయ ప్రారంభం

ప్రభుత్వ ఆర్థిక సంక్షోభాన్ని పరిష్కరించలేకపోయిన లూయీ XVI, 1789 మేలో ఎస్టేట్స్ జనరల్ సమావేశాన్ని పిలిచాడు. ఇది 1614 తరువాత మొదటిసారి సమావేశమైంది.

ప్రతి వర్గానికి ఒక ఓటు చొప్పున ఇస్తే మొదటి, రెండవ వర్గాలు కలిసి మూడవ వర్గాన్ని ఓడించగలవు. అందువల్ల మూడవ వర్గ ప్రతినిధులు వ్యక్తిగత సభ్యుల ఆధారంగా ఓటింగ్ జరగాలని కోరారు.

వారి డిమాండ్ తిరస్కరించబడడంతో మూడవ వర్గం తమను తాము జాతీయ సభ – National Assemblyగా ప్రకటించింది.

టెన్నిస్ కోర్టు ప్రమాణం

1789 జూన్ 20న సభా మందిరం మూసివేయబడటంతో మూడవ వర్గ ప్రతినిధులు సమీపంలోని ఇండోర్ టెన్నిస్ కోర్టులో సమావేశమయ్యారు.

ఫ్రాన్స్‌కు రాజ్యాంగం రూపొందించే వరకు విడిపోమని వారు ప్రమాణం చేశారు. దీనినే టెన్నిస్ కోర్టు ప్రమాణం అంటారు.

ఇది రాజు సార్వభౌమాధికారానికి బదులుగా జాతి, ప్రజల సార్వభౌమాధికారాన్ని ప్రకటించిన కీలక ఘట్టం.

బాస్టిల్ కోటపై దాడి – జూలై 14, 1789

పారిస్‌లో సైనిక దళాలు పెరగడం, ప్రజాదరణ పొందిన ఆర్థిక మంత్రి జాక్ నెకర్‌ను తొలగించడం, జాతీయ సభను అణచివేస్తారనే భయం ప్రజల్లో వ్యాపించింది.

పారిస్ ప్రజలు ఆయుధాల కోసం వెతికారు. తుపాకులు లభించిన తరువాత గన్‌పౌడర్ కోసం బాస్టిల్ కోట వైపు కదిలారు.

బాస్టిల్‌లో ఆ సమయంలో కొద్దిమంది ఖైదీలే ఉన్నారు. అయినప్పటికీ అది:

• రాజు నిరంకుశ అధికారానికి
• విచారణ లేకుండా నిర్బంధానికి
• రాజకీయ అణచివేతకు
• పాత రాజరిక వ్యవస్థకు

ప్రతీకగా భావించబడింది.

1789 జూలై 14న ప్రజలు బాస్టిల్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. కోట గవర్నర్‌ను చంపారు. తరువాత బాస్టిల్‌ను క్రమంగా కూల్చివేశారు.

బాస్టిల్‌పై దాడి యొక్క ప్రాముఖ్యత ఖైదీల విడుదలలో కాదు. రాజు సైనిక బలాన్ని ప్రజా ఉద్యమం సవాలు చేయగలదని అది నిరూపించింది. అందుకే అది ఫ్రెంచ్ విప్లవానికి అంతర్జాతీయ ప్రతీకగా మారింది.

విప్లవం మొదటి సంస్కరణలు

సామంత హక్కుల రద్దు

1789 ఆగస్టు 4 రాత్రి జాతీయ సభ సామంత ప్రత్యేక హక్కులు, కొన్ని భూస్వామ్య రుసుములు, వర్గ ఆధారిత మినహాయింపులను రద్దు చేసే దిశగా నిర్ణయాలు తీసుకుంది.

మానవుడు మరియు పౌరుడి హక్కుల ప్రకటన,

1789 ఆగస్టు 26న Declaration of the Rights of Man and of the Citizen ఆమోదించబడింది.

దీనిలో:

• మనుషులు స్వేచ్ఛగా, సమాన హక్కులతో జన్మిస్తారు
• సార్వభౌమాధికారం జాతిలో ఉంటుంది
• చట్టం ముందు సమానత్వం
• భావప్రకటన స్వేచ్ఛ
• మతాభిప్రాయ స్వేచ్ఛ
• ఆస్తి హక్కు
• అన్యాయ నిర్బంధం నుంచి రక్షణ
• ప్రజల అంగీకారంతో పన్నులు

వంటి సూత్రాలను ప్రకటించారు.

అయితే ప్రారంభ దశలో మహిళలు, పేదలు, బానిసలు, వలస ప్రాంతాల ప్రజలకు ఈ హక్కులు సమానంగా అమలుకాలేదు. కాబట్టి ఈ ప్రకటన గొప్ప ఆదర్శ పత్రం అయినప్పటికీ, దాని అమలు పరిమితులతో కూడుకున్నది.

రాజ్యాంగబద్ధ రాజరికం

1791లో ఫ్రాన్స్‌కు లిఖిత రాజ్యాంగం రూపొందించబడింది. రాజు అధికారాలను పరిమితం చేసి శాసనసభను ఏర్పాటు చేశారు.

కానీ లూయీ XVI విప్లవాన్ని నిజంగా అంగీకరించాడా అనే అనుమానం కొనసాగింది. 1791లో రాజకుటుంబం దేశం విడిచి పారిపోవడానికి ప్రయత్నించి వరెన్నెస్ వద్ద పట్టుబడింది.

ఈ సంఘటన తరువాత రాజుపై ప్రజల నమ్మకం తీవ్రంగా తగ్గింది.

గణతంత్ర స్థాపన మరియు లూయీ XVI మరణం

ఆస్ట్రియా, ప్రష్యా వంటి రాజరిక దేశాలు ఫ్రెంచ్ విప్లవాన్ని ప్రమాదంగా చూశాయి. యుద్ధ పరిస్థితుల మధ్య రాజు విదేశీ శక్తులతో సంబంధాలు పెట్టుకున్నాడనే అనుమానం పెరిగింది.

1792లో రాజరికాన్ని రద్దు చేసి మొదటి ఫ్రెంచ్ గణతంత్రం ప్రకటించారు.

లూయీ XVIను దేశద్రోహం ఆరోపణపై విచారించి 1793 జనవరిలో గిలెటిన్ ద్వారా మరణశిక్ష అమలు చేశారు. తరువాత మేరీ ఆంటొయినెట్‌కు కూడా మరణశిక్ష విధించారు.

రాజు మరణం ఫ్రాన్స్‌లో రాజరిక యుగానికి ముగింపు పలికినప్పటికీ, విప్లవం మరింత హింసాత్మక దశలోకి ప్రవేశించింది.

భయానక పాలన – Reign of Terror

1793–1794 కాలంలో విప్లవ ప్రభుత్వం దేశీయ తిరుగుబాట్లు, విదేశీ దండయాత్రలు, ఆర్థిక సంక్షోభం, విప్లవ వ్యతిరేక కుట్రలను ఎదుర్కొంది.

ప్రజా రక్షణ కమిటీలో మాక్సిమిలియన్ రోబెస్పియర్ ప్రముఖ నాయకుడిగా ఎదిగాడు.

విప్లవ శత్రువులుగా అనుమానించిన వేలాది మందిని విచారణకు గురిచేసి మరణశిక్షలు అమలు చేశారు. చారిత్రక అంచనాలు భిన్నంగా ఉన్నప్పటికీ, న్యాయపరమైన మరణశిక్షలతో పాటు కారాగార మరణాలు, అంతర్యుద్ధ హింస కూడా విస్తృతంగా చోటుచేసుకున్నాయి.

భయానక పాలన ఒక చారిత్రక విరోధాభాసాన్ని చూపింది: స్వేచ్ఛను ప్రకటించిన విప్లవం, తనను రక్షించుకోవడానికి నిర్బంధం మరియు హింసను ఆశ్రయించింది.

1794లో రోబెస్పియర్‌ను అరెస్టు చేసి మరణశిక్ష విధించడంతో ఈ దశ ముగిసింది.

డైరెక్టరీ నుంచి నెపోలియన్ వరకు

1795లో ఐదుగురు డైరెక్టర్లతో కూడిన ప్రభుత్వం ఏర్పడింది. దీనిని డైరెక్టరీ అంటారు.

కానీ ఈ ప్రభుత్వం:

• అవినీతి
• ఆర్థిక సమస్యలు
• రాజకీయ అస్థిరత
• రాజరికవాదులు, అతివాద విప్లవకారుల బెదిరింపులు
• సైన్యంపై అధిక ఆధారపడటం

వల్ల బలహీనపడింది.

1799లో సైనిక నాయకుడు నెపోలియన్ బోనపార్ట్ తిరుగుబాటు ద్వారా అధికారాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. మొదట కాన్సుల్‌గా, 1804లో చక్రవర్తిగా ప్రకటించుకున్నాడు.

పారిస్ నగరంలోని బాస్టిల్ జైలు కేవలం ఒక జైలు మాత్రమే కాదు.

అది రాజు నిరంకుశ అధికారానికి ప్రతీక.

1789 జూలై 14న వేలాది మంది ప్రజలు ఆయుధాల కోసం బాస్టిల్‌పై దాడి చేశారు.

కొన్ని గంటల పోరాటం తరువాత కోట ప్రజల చేతుల్లోకి వచ్చింది.

ఈ సంఘటన ప్రపంచ చరిత్రలో ఒక కొత్త యుగానికి నాంది పలికింది.

“Liberty, Equality, Fraternity”

ఫ్రెంచ్ విప్లవానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపును తెచ్చిన నినాదం:

Liberty

స్వేచ్ఛ

Equality

సమానత్వం

Fraternity

సౌభ్రాతృత్వం

ఈ మూడు పదాలే నేటికీ ఫ్రాన్స్ అధికారిక జాతీయ ఆదర్శ వాక్యంగా ఉన్నాయి.

ఫ్రెంచ్ విప్లవం ప్రపంచాన్ని ఎలా మార్చింది?

ప్రజాస్వామ్యానికి బలం

రాజరికం శాశ్వతం కాదని ప్రపంచం తెలుసుకుంది.

మానవ హక్కుల భావన

1789లో ప్రకటించిన Declaration of the Rights of Man and of the Citizen ఆధునిక మానవ హక్కుల పత్రాలకు పునాది అయింది.

సమానత్వ భావన

జన్మ ఆధారంగా ప్రత్యేక హక్కులు ఉండకూడదనే ఆలోచన బలపడింది.

జాతీయత (Nationalism)

ఒకే జాతి, ఒకే దేశం అనే భావన యూరప్ అంతటా వ్యాపించింది.

ప్రపంచ విప్లవాలకు ప్రేరణ

ఫ్రాన్స్ విప్లవం ప్రభావం తరువాత

లాటిన్ అమెరికా

యూరప్

ఆసియా

ఆఫ్రికా

దేశాలలో స్వాతంత్ర్య ఉద్యమాలకు స్ఫూర్తినిచ్చింది.

నెపోలియన్ ఎదుగుదల

విప్లవం అనంతరం రాజకీయ అస్థిరత ఏర్పడింది.

ఈ పరిస్థితుల్లో నెపోలియన్ బోనపార్ట్ అధికారంలోకి వచ్చాడు.

ఆయన రూపొందించిన Napoleonic Code నేటికీ అనేక దేశాల న్యాయవ్యవస్థలకు ఆదర్శంగా నిలిచింది.

ఫ్రాన్స్ ప్రపంచానికి ఇచ్చిన గొప్ప వారసత్వం

ఫ్రాన్స్ కేవలం ఒక దేశం కాదు.

అది

• ప్రజాస్వామ్యం
• మానవ హక్కులు
• లౌకికత
• ఆధునిక రాజ్యాంగ భావన
• పౌర స్వేచ్ఛలు

వంటి విలువలకు ప్రతీకగా నిలిచింది.

ముగింపు:-

బాస్టిల్ డే ఒక జాతీయ పండుగ మాత్రమే కాదు.

ఇది ప్రపంచ చరిత్రలో ప్రజలు తమ హక్కుల కోసం, స్వేచ్ఛ కోసం, సమానత్వం కోసం ఏకమైతే ఎంతటి శక్తివంతమైన రాజ్యాన్నైనా సవాలు చేయగలరని నిరూపించిన రోజు.

“Liberty, Equality, Fraternity” అనే మూడు పదాలు నేటికీ మానవాళికి మార్గదర్శక సూత్రాలుగా నిలిచాయి.

జూలై 14న ఫ్రాన్స్ తన జాతీయ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటున్నప్పుడు, ప్రపంచం ప్రజాస్వామ్యం మరియు స్వేచ్ఛ విలువలను కూడా స్మరించుకుంటుంది.